Otwiera się w nowej karcie
FORDEK
Spis treści
UDOSTĘPNIJ

Kamizelki ratunkowe i asekuracyjne – co musisz wiedzieć?

Spis treści
| 26 października, 2026

Kamizelki ratunkowe (wypornościowe, pneumatyczne) i asekuracyjne.

Kamizelka ratunkowa to podstawowy osobisty środek ratunkowy używany na co dzień w żeglarstwie. W tym wpisie przybliżymy Wam najważniejsze informacje o kamizelkach ratunkowych, asekuracyjnych i różnicach między nimi.

Czarterując jacht na śródlądziu czy na morzu, trzeba sprawdzić wyposażenie jednostki i wymagania dotyczące środków wypornościowych. Nie każda kamizelka „styropianowa” jest taka sama, a określenia „kamizelka ratunkowa” i „asekuracyjna” nie są synonimami. Kamizelki ratunkowe mają konstrukcję i wymagania pozwalające wspierać utrzymanie dróg oddechowych nad wodą, natomiast kamizelki asekuracyjne zapewniają mniejszą wyporność i nie muszą obracać nieprzytomnego użytkownika do pozycji na plecach. Międzynarodowa norma ISO 12402 rozróżnia m.in. kamizelki ratunkowe i środki wypornościowe o różnych poziomach działania. Jedną z największych wad kamizelek wykonanych ze styropianu jest ich negatywny wpływ na komfort użytkownika – ograniczają swobodę ruchów i z racji właściwości termoizolacyjnych – utrudniają oddawanie ciepła do otoczenia, szczególnie w upalne dni, krótko mówiąc, będzie nam w nich gorąco.

Aby poprawić komfort żeglugi i wyeliminować wady kamizelek styropianowych na rynku pojawiły się kamizelki pneumatyczne. Taka kamizelka pneumatyczna jest wygodna, praktycznie niewyczuwalna dla użytkownika, nie krępuje ruchów, zajmuje mało miejsca na ciele, nie izoluje nas termicznie i spełnia wszystkie cechy kamizelki ratunkowej. Kamizelki pneumatyczne mogą zapewniać większą swobodę ruchów i niższy profil przed napełnieniem niż część klasycznych kamizelek wypornościowych. Nie każda kamizelka pneumatyczna działa jednak wyłącznie automatycznie. Spotyka się systemy automatyczne, manualne i automatyczno-manualne. Po uruchomieniu pęcherz jest napełniany CO₂ z naboju, a użytkownik może zwykle dodatkowo uzupełnić lub spuścić powietrze przez ustnik. Rodzaj aktywatora oraz sposób ponownego uzbrojenia zależą od konkretnego modelu. Kamizelka tego typu jest gwarantuje pełną wyporność po około 5-10 sekundach po uruchomieniu.

Kamizelka ratunkowa wypornościowa:

Jak prawidłowo założyć kamizelkę ratunkową?

Zakładanie i regulacja kamizelki powinna być przeprowadzona zgodnie z instrukcją producenta, jednak w większości przypadków przyjmuje się następującą zasadę: kamizelka pneumatyczna ma to do siebie, że po napompowaniu jej objętość rośnie. Prawidłowo założona kamizelka powinna pozostawiać dość miejsca, aby można było pod jej zapięcie w okolicach pasa włożyć zamkniętą pięść. W innym wypadku kamizelka po uruchomieniu może zacząć dusić swojego użytkownika. Pasy prowadzące kamizelkę powinny być proste i nieposkręcane – zwiększy to komfort jej użytkowania. Szczególnie ważne jest prawidłowe zapięcie i, w modelach wyposażonych w pas kroczny lub udowy, jego poprawne użycie (zapięcie paska między nogami). Ewentualny skok do wody z już napompowaną kamizelką powinien odbywać się w taki sposób, że użytkownik łapie ją jedną ręką pod szyją, odciąga w dół i realizuje skok. W innym wypadku kamizelka może uderzyć użytkownika w żuchwę lub nawet wypłynąć górą, zostawiając posiadacza pod wodą.

Podstawowe różnice pomiędzy systemem startu reagującym na wilgoć i reagującym na ciśnienie są następujące:

Kamizelka pneumatyczna reagująca na wilgoć

  • Uruchomienie zapalnika odbywa się poprzez rozpuszczenie w wodzie tabletki solnej/celulozowej, która zwalnia iglicę przekłuwającą nabój CO₂.
  • Największą wadą kamizelki tego typu jest to, że reaguje na wilgoć i wodę – kamizelka może uruchomić się podczas przechowywania w mokrym schowku albo podczas intensywnego deszczu.
  • Kamizelki tego typu są tańsze od systemów hydrostatycznych.
  • W większości przypadków bezpieczna przy przewożeniu samolotem, zgodnie z zasadami przewoźnika.

Kamizelka pneumatyczna reagująca na ciśnienie wody

  • W systemach hydrostatycznych aktywator reaguje na ciśnienie wody.
  • Zaletą systemu hydrostatycznego jest odporność na przypadkową aktywację wskutek deszczu i rozprysków wody. Nie jest to jednak cecha absolutna wszystkich systemów hydrostatycznych – szczegóły działania zależą od konstrukcji.
  • Kamizelki tego typu są droższe od systemów reagujących na wilgoć.
  • Niektóre kamizelki pneumatyczne z aktywatorem hydrostatycznym mogą uruchomić się podczas transportu lotniczego, ze względu na zmianę ciśnienia atmosferycznego.

Kamizelka ratunkowa pneumatyczna:

Czym różni się kamizelka ratunkowa od kamizelki asekuracyjnej?

Kamizelka ratunkowa charakteryzuje się zdecydowanie większą wypornością niż kamizelka asekuracyjna, a także utrzyma na wodzie osobę nieprzytomną w pozycji umożliwiającej oddychanie. Jeśli masz taką możliwość, polecamy wybrać kamizelkę o wyższej wyporności (powyżej 150N), te z niższą wypornością nie we wszystkich warunkach zadziałają prawidłowo – zależy to od ciężaru ubrań osoby w wodzie, stanu akwenu i pogody.

CechaKamizelka ratunkowa (pas ratunkowy)Kamizelka asekuracyjna
Wyporność100N, 150N i więcej50N
Kołnierz podtrzymujący głowęTakNie
Obracanie osoby nieprzytomnej na plecyTakNie

Kamizelki asekuracyjne:

dwaj mężczyźni na skuterze wodnym

Co to pas ratunkowy i czym różni się od kamizelki ratunkowej?

W praktyce określenie pas ratunkowy i kamizelka ratunkowa są często używane zamiennie, a funkcjonalność sprowadza się do tego samego. Określenie kamizelka ratunkowa jest najczęściej używane w żeglarstwie rekreacyjnym, z kolei pas ratunkowy używany jest w żegludze profesjonalnej. Doszukując się różnic – kamizelka ratunkowa, zwykle ma bardziej zabudowaną konstrukcję.

Nie należy mylić pasa ratunkowego z szelkami asekuracyjnymi (inaczej lonża asekuracyjna, potocznie „wąsy”) – szelki służą do przypięcia się do jachtu i zapobiegają wypadnięciu za burtę, jednak nie są środkiem ratunkowym i w żadnym stopniu nie pomogą człowiekowi, który już za burtę wypadnie. Na morzu zazwyczaj używane są oba na raz – każdy ma swoją kamizelkę ratunkową i dodatkowo przypina się do jachtu szelkami.

Czy trzeba kupować kamizelkę ratunkową przed rejsem?

Czy wybierając się na wodę zawsze musimy posiadać pełne żeglarskie wyposażenie, sztormiak kupiony za wiele tysięcy złotych, najnowszy model butów żeglarskich a do tego profesjonalną kamizelkę pneumatyczną?

Absolutnie nie. Przy pierwszych rejsach w zupełności wystarczy zwykła kurtka używana na lądzie, wygodne buty, bielizna termoaktywna i zestaw ciepłych ubrań włącznie z czapką i rękawiczkami. W praktyce żegluga po śródlądziu niewiele różni się od zwykłego przebywania na otwartym powietrzu na lądzie, z tym, że odrobinę mocniej wieje. Zachęcamy do zapoznania się z naszym wpisem, w którym szerzej opowiadamy Wam o tym jak się ubrać na żagle i jaki sztormiak wybrać.

Warto pamiętać, że podczas czarterowania jachtu, z reguły będą na nim kamizelki ratunkowe wypornościowe (szczególnie na śródlądziu!), ich liczba będzie odpowiadać maksymalnej ilości miejsc na jachcie. Jeśli podróżujesz z dziećmi, koniecznie poproś armatora o kamizelkę w mniejszym rozmiarze – kamizelki ratunkowe dla dzieci zazwyczaj są dostępne bez żadnego problemu. Jeśli dużo żeglujesz i zależy Ci na komforcie, warto po kilku rejsach zainwestować w wygodną kamizelkę pneumatyczną.

Podczas naszych kursów, zarówno motorowodnych, jak i żeglarskich będziesz mieć możliwość przetestowania kamizelki pneumatycznej podczas żeglugi, zapraszamy!

Na koniec ciekawostka – potoczna nazwa kamizelek ratunkowych „kapok”, wzięła się z ich historycznej konstrukcji. Dawniej kamizelki ratunkowe były wypełnione właśnie kapokiem, czyli lekkim i nieprzemakalnym włóknem nasiennym w formie puchu.

Piotr Galardziak
Fordek | Szkoła Żeglarsko-Motorowodna
Od lat szkoli żeglarzy jachtowych. Posiada duży bagaż doświadczeń w żeglarstwie śródlądowym, zdobyty zarówno na południu Polski, jak i na Mazurach. W jego dorobku znajdują się liczne rejsy po Wielkich Jeziorach Mazurskich oraz wiele rejsów morskich, w których brał udział jako załogant.
Powrót na blog